|
BÖRÜ BUDUN
İslamiyet öncesi dönemde, hakanların ve şamanların kurmuş olduğu bu
örgüt faaliyetlerine çin ve komşu ülkelerde çeşitli ajanlık ve
örgütlenmeler ile başlamıştı. Selçuklu ve Osmanlıda da varlığını
sürdürdüğünü sandığımız bu örgütün bu gün bile var olduğuna dair
söylentiler vardır. Üzerindeki renklerin ve temanın göktürklerle
bire bir örtüşmesi ilginçtir. Mistik güçleri olduğu düşünülen
şamanların, bu güne kadar ki sırlarını ve Türk Dünyasının gerçek
tarihine sahip olduğu söylenmektedir.
Börü budun göktürk hakanı Vezir Bilge Tonyukuk tarafından, İlteriş
yani Kutluk Kağanın emriyle tahmini olarak 680 de kuruldu. Karşı
ordular ve milletler hakkında çeşitli ajanlar kullanarak bilgi
toplamak ve sabote etmek gibi işler için kullanıldı. Toplamda 50
kişiye yakın oldukları söylenmekte. Henüz hükümdarlığını ilan
etmemiş olan ve devlet kurma hazırlığında olan İlteriş kağan, Başta
vezir Bilge Tonyukuk olmak üzere onyedi arkadaşı ile bir birlik
oluşturmaya karar verdiğinde ortaya ilk teşkilat olarak börü budun
çıktı. Daha sonra ise 2. Göktürk devleti zamanı başladı.
Temelleri o zaman atılan kuruluş, teşkilâtlanma ve faaliyet
bakımından zamanla farklı özellikler taşıyordu. Cumhuriyet dönemine
kadar varlığını koruduğu düşünülen cemiyeti yöneten genel merkez
üyesi yedi kişinin kimlikleri, Meşrûtiyet îlân edildikten sonra bile
açıklanmadı. Üyeler, masonların törenlerine benzer usûllerle
cemiyete alınırdı. Rehber üyelerce tavsiye edilen ve uygun görülen
kişiler, tahlif heyeti (yemîn kurulu) önünde yemin ederlerdi.
Cemiyete giren üye, teşkilâtın gayesi uğruna gerektiğinde canını
fedâya hazır olduğunu bu yeminle kabul ediyordu. Cemiyetin
amaçlarına aykırı hareket eden, ihanet eden üyeler için merkez
heyetleri, mahkeme gibi yargılama yaparlar ve suçluyu ölümle
cezalandırırlardı.
|
